على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2406

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عماء ( am ' ) ا . ع . گمراهى و غوايت . و لجاجت و ستيهيدگى . و ابر بلند برآمدهء تو بر تو . و ابر بارنده . و ابر آب فروريخته . و ابر تنك . و ابر سياه و يا سپيد . و ابر بر كوه نشستهء مانند دود . عماء ( amm ' ) ص . ع . جارية عماء : دختر تام الخلقهء دراز قامت . و كذا نخلة عماء : خرمابن دراز . ج : عم . عمات ( amm t ) ع . ج . عمة . عماد ( em d ) ا . ع . بناها و خانه‌هاى بلند ( مذكر و مؤنث هر دو آيد ) . و رسيل لشكر . و آنكه در جنگ موافقت وى كنند . و آنچه بوى اسناد مىدهند . ج : عمد . و فلان طويل العماد يعنى فلان داراى خانه‌ها و بناهائى است رفيع و بلند كه آنها را نشان كرده و مخصوص زائرين قرار داده . و اهل العماد : كسانى كه در خيمه‌هاى عالى و بناهاى رفيع سكنا دارند . و قوله تعالى : إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ يعنى صاحب بناهاى رفيع كه داراى ستونهاى سنگى بسيار بلند بود و در روى آن ستونها بناهاى عالى ساخته بودند . و غور العماد : موضعى . و عماد الشبا : نيز موضعى در مصر . عماد ( em d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستون . عمادة ( em dat ) ا . ع . واحد عماد يعنى يك بنا و خانهء بلند و رفيع . عمادية ( em diyyat ) ا . ع . نام قلعهء شمالى موصل . عماديه ( em diyye ) ا . پ . يك قسم پارچهء ابريشمين . و نام باغى در كرمانشاهان . عمار ( am r ) ا . پ . درخت مورد . و درخت غار . و عمارى . و نام كسى كه اختراع عمارى كرده . عمار ( am r ) ا . ع . هديه . و تحيه . و ريحان كه بدان مجلس شراب را زينت دهند . عمار ( am r ) ا . ع . ج . عمارة . عمار ( am r ) م . ع . عمر عمرا و عمرا و عمارا و عمارة . مر . عمر و عمر . عمار ( amm r ) ا . ع . مرد بسيار نمازگزار و بسيار روزه‌دار و قوى ايمان و ثابت و استوار در امر خود . و نيكو ثنا . و نيكو رايحه . و ملازم در جماعت مسلمين . و صاحب حلم و وقار در كردار و گفتار خود . و مردى كه اهل بيت و كسان و اصحاب خود را بر آداب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بدارد . و كسى كه تا هنگام وفات خود قائم بر امر و نهى باشد . و چون ابو اليقظان بن ياسر از اصحاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله همهء اين صفات حسنه در وى جمع بود آن را عمار گفتندى رضى اللّه عنه و اين بزرگوار در جنگ صفين بدست لشكر معاويه بدرجهء شهادت رسيد . عمار ( omm r ) ا . ع . عمار البيت : اهالى خانه و كسانى كه در خانه مىباشند . و نيز عمار : زائرين . ج : عامر . عمارة ( am rat ) ا . ع . هر چه بر سر گذارند از دستار و كلاه و تاج و جز آن . ج : عمار . و هديه و تحيه . و جامهء پاره‌اى كه براى زيب و زينت زير سايبان دوزند . ج : عمائر . عمارة ( am rat ) م . ع . عمر الله منزلك عمارة ( از باب نصر ) : آبادان گرداناد خداى منزل تو را و داراى اهل كناد آن را . و عمر الرجل ماله عمارة و عمورا و عمورة : لازم گرفت آن مرد مال خود را . و كذا : عمر الرجل بيته . و عمر الرجل ربه عمرا و عمارة : پرستيد آن مرد پروردگار خود را و روزه داشت . و عمر ركعتين : دو ركعت نماز بجاى آورد و گفته‌اند در معنى نماز و روزه بطور مستقبل آيد و بس . يقال : هو يعمر ربه اى يصلى و يصوم . و عمر البيت : زيارت كرد خانه را و عمره بجاى آورد و اين معنى آخرى را زمخشرى انكار نموده . و عمر الثوب : نيكو بافت آن جامه را . و عمر عمرا و عمارة ( از باب نصر و كرم و سمع ) . مر . عمر . و عمر عمرا و عمرا و عمارا و عمارة . مر . عمر و عمر . عمارة ( am rat ) و ( em rat ) ا . ع . كم از قبيله . و يا قبيلهء بزرگ . ج : عمائر . عمارة ( em rat ) ا . ع . آنچه بدان جاى را آبادان كنند . و آبادان . عمارة ( em rat ) م . ع . عمر الخراب عمارة : ( از باب نصر و كرم و سمع ) : آباد گرديد آن خرابه . و عمر الله بك منزلك : آبادان داراد خداى خانهء تو را به تو و آباد كناد آن را . عمارت ( em rat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنا و ساختمان و بنيان . و هر جاى نو ساخته شده . و خانه و حولى و منزل . و آبادانى . و هر بناى مسكون و معمور . و فلاحت و زراعت . و تعمير و مرمت . و آبادى . و عمارت كردن : تعمير كردن . و بنا كردن . و مسكون گردانيدن ، و عمارت عالى را سهيت گويند . عمارة ( om rat ) ا . ع . مزد آباد كردن . و نام چند نفر صحابى . عمارت پذير ( em rat - pazir ) ص . پ . قابل آبادانى و زراعت . عمارت پرست ( em rat - parast ) ص . پ . مايل و راغب ببناى عمارتهاى عالى . عمارت‌گر ( em rat - gar ) ا . پ . بنا . و معمار . عمارت‌گرى ( em rat - gari ) ا . پ . معمارى و شغل معمار . و بنائى و شغل بنا . عمارس ( am res ) ع . ج . عمروس .